Głuszec – projekt bliski naszym sercom

Głuszce są ptakami nasienno-roślinożernymi, dlatego latem żywią się głównie borówkami, trawami, kwiatami i żołędziami. Zimą jednak żywią się niemal wyłącznie igłami, najlepiej sosnowymi. Tylko w pierwszych tygodniach życia pisklęta żywią się owadami.

Głuszce są zazwyczaj ciche i płochliwe, dlatego rzadko można je spotkać. Jest jednak jeden wyjątek: w okresie godowym, trwającym od marca do maja, samce głuszców można obserwować częściej. Samiec głuszca znany jest ze swoich charakterystycznych zachowań godowych, dlatego w tym okresie najlepiej unikać spotkań z nim.

W przeciwieństwie do innych gatunków ptaków głuszec nie odlatuje na zimę na południe. Zamiast tego przystosowuje się do niskich temperatur dzięki gęstemu upierzeniu i pozostaje w swoim naturalnym środowisku.

Tak, dobrze przeczytałeś! Podczas gdy powszechnie uważa się (błędnie), że ludzki wyrostek robaczkowy nie pełni żadnej funkcji, wyrostek robaczkowy głuszca zmienia się wraz z porami roku: zimą osiąga długość nawet 1,80 m, a wiosną znów się kurczy. Po co ten cały wysiłek? To część strategii przetrwania: zimą głuszec je głównie igły, które są rozdrabniane w jelitach wraz z małymi kamykami. To bardzo złożony proces, który zachodzi między innymi w wyrostku robaczkowym.

W średniowiecznych księgach o zwierzętach jeden z autorów twierdził, że głuszec zrzucał kryształki z wiecznych lodów górskich. Jeśli w tej legendzie jest choć odrobina prawdy, to polega ona na tym, że głuszec rzeczywiście podnosił małe kamyczki, aby rozbić zawartość swojego żołądka.

Pomimo ciepłego upierzenia głuszec zmuszony jest ograniczyć zużycie energii do minimum w miesiącach zimowych. Jeśli zostanie spłoszony przez ludzi poza wyznaczonymi szlakami, reakcja ucieczki powoduje gwałtowny wzrost tempa metabolizmu w krótkim czasie. Wiąże się to z dużym wydatkiem energii i w dłuższej perspektywie osłabia zwierzę. Może to nawet doprowadzić do śmierci.

Z pewnością nie każdemu to odpowiada, ale jest to bez wątpienia fascynujące: pisklęta głuszca jedzą odchody swojej matki. W ten sposób pobierają mieszankę bakterii, której potrzebują, by później przyswoić składniki odżywcze z drzew iglastych.

Głuszce występują głównie na rozległych obszarach północnej półkuli Eurazji. W Europie Środkowej spotyka się je obecnie jedynie w Alpach oraz w niewielkich populacjach wyspowych, takich jak ta w Schwarzwaldzie.

Podczas gdy samiec głuszca był popularnym motywem na pocztówkach z Schwarzwaldu w XIX wieku i często pojawiał się w mitach i legendach, samica głuszca rzadko odgrywała jakąkolwiek rolę. Jednak gdy już się pojawiała, uważano ją za uosobienie macierzyństwa i troski, ponieważ samodzielnie wychowuje swoje pisklęta bez pomocy samca.